Werkvorm: Iets bijzonders over mij
Samenspel Summercourse #1: Ontmoet elkaar als mens
Misschien herken je dit: je werkt vanuit verschillende belangen en perspectieven aan een gezamenlijk vraagstuk. Er is een gezamenlijk doel, de bedoelingen zijn goed, maar de slagkracht en synergie ontbreken. Er ontstaat gemopper en gedoe of het loopt zelfs ernstig vast. Het lukt niet om het patroon te doorbreken. Wat is er dan nodig?
In een reeks artikelen deelt Freek Liebrand tips, inspiratie en creatieve patroon-doorbrekende interventies die zorgen voor beter samenspel. Dit is deel 1 van de reeks. Het thema: ‘ontmoet elkaar als mens’.
Met hoofd én hart aanwezig
De complexe maatschappelijke opgaven waar we voor staan, vragen om doorbraken. Die ontstaan wanneer organisaties anders leren samenwerken. In de ruimte waar professionals en bewoners elkaar leren kennen, dilemma’s delen en samen oplossingen ontwikkelen.
In ons werk zijn relaties en betrokkenheid vaak doelgericht. Dat is logisch en nodig, maar zit ook succes in de weg. We zijn niet gewend om met een open hart te werken. Rollen, patronen, machtsstructuren, regels en procedures dwingen ons in een keurslijf: we zijn op het werk slechts een deel van wie we werkelijk zijn en dat schept afstand tot elkaar en tot de opgave.
Pas als je iets erg vindt, belangrijk, ontroerend, dan sta je open voor andere handelswijzen en ideeën. Dat betekent ook meer van jezelf meenemen naar je werk. Minder doelgerichte en meer betekenisvolle betrokkenheid.
Jezelf op het spel zetten
Door patronen te doorbreken kan je ruimte te maken voor een ander type gesprek. Een handige vuistregel: De mate waarin jij je laat zien, legt de lat voor anderen. Door zelf te verschijnen vergroot en verdiep je ook de aanwezigheid van de rest.
Wat je bijvoorbeeld concreet kunt doen:
- Open eens met een deelronde in plaats van de notulen. Laat mensen even landen in de ruimte voordat je de inhoud in gaat. Als uitgesproken wordt hoe pittig de kinderen wegbrengen was, zit dat de rest van de bijeenkomst veel minder in de weg.
- Vertel hoe het met je gaat. Spreek uit dat je een beetje verdrietig wordt van routinematig vergaderen zonder echte voortgang. De kans is groot dat meer deelnemers volgen en open en eerlijk hun ervaring delen. Misschien maak je zo wel een belangrijke onderstroom bespreekbaar.
- Vertel iets bijzonders over jezelf en je zult versteld staan van de hobby’s, reisverhalen en levensgebeurtenissen van de ander. Een inkijkje in elkaars leven verrijkt het beeld van elkaar en vergroot de empathie en betrokkenheid. De werkvorm ‘Iets bijzonders over mij’ kan daarbij helpen. Die vind je bij de downloads onderaan de pagina.
- Maak character sheets en deel die met elkaar. Zo vormt zich een veel rijker en bruikbaarder beeld van elkaar dan een functie of cv. Een voorbeeld hiervoor vind je bij de downloads onderaan de pagina.
- Voer een brongesprek en laat je verrassen door de diepgaande betekenissen die boeken, beelden of gedichten hebben voor de ander en zijn of haar kijk op het werk en de wereld.
Brongesprek
Het Handboek Muzisch Werk biedt een prachtige verzameling gespreks- en werkvormen die gewoontes doorbreken en verbindingen versterken. Graag pik ik het ‘brongesprek’ (pagina 58) er als voorbeeld uit. In het kort: iedereen neemt een inspiratiebron mee (een citaat, schilderij, muziekstuk, filmscène, etc.) en vertelt daar wat over. Vervolgens onderzoek je samen wat deze bron allemaal te zeggen heeft. Over jou als persoon en hoe je naar je werk en de wereld kijkt. Door over een bron te vertellen wordt iets getoond wat niet in een cv te zien is. Je persoon komt naar voren.
Elkaar zien
Bovenstaande voorbeelden zijn kleine of grotere momenten waarop je elkaar écht even ziet. Dat zorgt voor sterkere verbindingen, meer diepgang en beter samenspel. Door werkvormen te ontwerpen met als doel ‘mensen stellen zich kwetsbaarder en opener op’ ontstaat er een andere, sterkere aanwezigheid in de groep (en soms ook meer gedoe). Daar zit een enorme veranderkracht waar iedereen zo mee aan de slag kan! Er is vooral een beetje lef voor nodig.
Tools & tips:
Tip #1: Beweging brengt beweging
Sta, beweeg, ga anders zitten. Kom achter de vergadertafel vandaan. Spreek af op een plek die er toe doet, met ruimte om te vertellen waarom. Kleine veranderingen in hoe je samenkomt kunnen een groot effect hebben in hoe mensen verschijnen.
Tip #2: Zet jezelf op het spel
Als je meer van jezelf laat zien, doen anderen dat ook. Jij legt de lat. Laat zien wie je bent en wat je raakt. Stel je kwetsbaar op. Dat maakt ruimte voor een ander type gesprek.
Tip #3: Vermijd systeemtaal
Verberg je niet achter vage, zakelijke ‘systeemtaal’ uit ongemak of angst iets te beloven wat je niet waar kan maken. Betrokken bewoners tonen emotie. Dat is logisch. Laat blijken dat je hun emoties ziet en begrijpt.
Freek Liebrand