​​Klein Oers: samen bouwen, wonen en beheren van koop- en huurwoningen

​Van droom naar werkelijkheid

​Volgens initiatiefnemer Joost van Pagée was er niet één bepalend moment dat Klein Oers mogelijk maakte. Het waren verschillende sleutelmomenten die samen het verschil maakten.

​Het begon met het initiatief om een ecodorp in de regio Eindhoven op te zetten, gevolgd door een pitch bij de Gemeente Veldhoven, die vervolgens ruimte bood voor een haalbaarheidsonderzoek. Dat gaf het initiatief vleugels. Vanaf dat moment groeide het project door de inzet, bereidheid en het vertrouwen van bewoners zelf maar ook het aanhaken van Woonstichting ‘thuis voor de realisatie van huurwoningen binnen het complex, een bedreven architecten en toegewijde adviseurs en een CPObegeleider.

​Het idee was dat bewoners zelf mee gingen bouwen aan hun woningen. Onder andere door het plaatsen van strobalen en de leemstuc: de inzet van bewoners zelf gaf het project letterlijk en figuurlijk vorm. Volgens Joost was vooral het volhoudingsvermogen en geloof van de gemeenschap zelf doorslaggevend: het project vroeg om opofferingsgezindheid, tijd en doorzettingskracht.

​Samenwerking tussen CPO en beheercoöperatie

​Klein Oers kent een unieke combinatie: koopwoningen ontwikkeld via CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) en sociale huurwoningen, in eigendom van Woonstichting ‘thuis maar beheerd door de beheercoöperatie (de bewoners zelf). De combinatie CPO en sociale huurwoningen blijkt waardevol, maar niet zonder uitdagingen.

​Joost benadrukt dat het in de praktijk echt pionieren is:

​“De afstemming met ’thuis is ingewikkeld. Wij passen nergens in hun systeem.”

​Toch blijkt de samenwerking duurzaam, juist dankzij wederzijds geloof in het project:

​“’Thuis blijft geloven in ons project en is er ook echt trots op” en met korte lijntjes komt er steeds meer vaart in de afstemming.

Binnen de beheercoöperatie werken huurders en kopers samen. “De verhuring van de woningen is een financieel en administratief deel, los van kopers. Maar onderhoud en beheer doen we wel samen. Het is nog zoeken hoe de vereniging [beheercoöperatie] en VVE hierin elkaar aanvullen. Ook dat is pionieren.”

​Lessen voor andere gemeenten, corporaties en bewonersgroepen

​Joost deelt drie belangrijke lessen:

• ​Zorg voor een sterke en diverse CPOgroep: Een mix van denkers, doeners en voelers is cruciaal. Een projectteam met duidelijke kartrekkers helpt om focus te houden door verschillende projectfasen heen.
• ​Verzamel de juiste professionals om je heen: De samenwerking met architecten, adviseurs, begeleiders en bouwpartners moet jarenlang stabiel zijn. Zorgvuldigheid hierin voorkomt veel problemen.
• ​Leer van bestaande projecten en kennisbronnen: ​Je hoeft niet alles opnieuw uit te vinden. Er zijn genoeg voorbeeldprojecten en adviseurs: gebruik die kennis. Dat geldt volgens hem net zo goed voor gemeenten en corporaties als voor bewonersgroepen.

​

Een ecodorp dat blijft groeien

​Hoewel de woningen opgeleverd zijn, blijft de gemeenschap bouwen: aan het dorpshuis midden in de gemeenschappelijke buitenruimte, aan de tuinen, aan activiteiten en aan een manier van samenleven waarin duurzaamheid, solidariteit en creativiteit centraal staan. Klein Oers laat zien wat er mogelijk is wanneer bewoners, corporatie en gemeente samen investeren in een andere manier van wonen.