Meer weten?
Robert vertelt je er graag meer over
06 53 23 39 30
Ook jong wonen is meer dan alleen een dak boven je hoofd
Drie wijken, drie tijdperken: Studiereis naar Genua met inzichten voor Nederland
Wat zestig jaar Italiaanse volkshuisvesting in Genua ons leert
22 mei 2026
1956 — Forte Quezzi: Aantallen én kwaliteit
Hoog boven Marassi kronkelt Il Biscione — een 540 meter lange slangvormige flat — langs de heuvelcontour. Vijf blokken, 894 woningen, 4.500 bewoners. Een halverwege doorlopende open verdieping is bedoeld als promenade en gemeenschapsruimte, hoewel we er weinig activiteit zien. De ideologische kern: het zeezicht, traditioneel een privilege van de bovenklasse (letterlijk: hoger op de heuvel), krijgen hier alle bewoners. Kortom: Bouwen, bouwen, bouwen, veel woningen met goede kwaliteit.
Il Biscione, Genua
1980 — Le Lavatrici: de vorm zonder ideologie
Twintig jaar later, hoog boven Pra', staan vier kolossen van beton: officieel Pegli 3, in de volksmond Le Lavatrici (de wasmachines) naar de ronde openingen in de loggia's. 500 sociale huurwoningen, met een vergelijkbare ambitie — aantallen, heuveltop, uitzicht — maar de sociale ideologie was inmiddels geërodeerd. Te weinig oog voor leefbaarheid, te afgelegen van de stad, wekte deze wijk meer de indruk van een verlaten ghetto dan van mooie sociale huur, ondanks de goede bedoelingen.
Le Lavatrici, Genua
Een van de ronde doorkijkjes waarLe Lavatrici haar naam aan te danken heeft.
2022 — Ex-Boero: gemeenschap als antwoord
Op de plek van de voormalige verffabriek Boero, verrees in 2022 een nieuw project van Barreca & La Varra: twee torens en twee laagbouwblokken rond een openbaar groen plein. 170 woningen, waarvan 143 sociale huur, met een crèche, een geplande auditorium en bibliotheek, en een stadspark van 10.000 m². Architect Gianandrea Barreca toonde ons twee bewuste keuzes: géén visueel onderscheid tussen sociale huur en vrije sector, en gezamenlijk groen voor bewoners van het gebouw én de wijk. Financieel mogelijk gemaakt door én subsidie van de gemeente, én private fondsen én een gemaximeerd aantal vierkante meters.
Vannimwegen opbezoek bij Ex-Boero, Genua
Wat dit drieluik ons leert
- Fysiek zonder sociaal verzandt. Le Lavatrici was fysiek goed bedacht, maar het miste een sociale agenda, waardoor het nu verloedert.
- Iedere locatie vaagt om een specifieke aanpak. Waar je bouwt, bepaalt voor wie je toekomstige bewoners als buren krijgen — en dus de sociale cohesie over dertig jaar. Een locatie zonder logistieke ontsluiting vereenzaamt.
- Geen visueel onderscheid tussen sociaal en duur. Wie aan de gevel kan zien wie sociaal huurt en wie niet, ontwerpt stigma vooruit. Fijn thuis begint bij gelijkwaardigheid in steen en glas.
- Beheer en sociale infrastructuur vanaf dag één in meegenomen. Gebrek aan beheer zorgt binnen één generatie voor het afglijden en stigma voor een wijk. Crèche, bibliotheek en publiek park zijn geen versieringen, maar dragers van sociale cohesie.
Van studiereis naar praktijk
Dat is waar Vannimwegen bij helpt: Een strategie voor goed samenwonen en samenleven opstellen die zowel de fysieke als sociale kant waarborgt.
Robert de Heer