Community Care: een onsje welzijn scheelt een kilo zorg

Een onsje welzijn scheelt een kilo zorg. Community care is dan ook niet bij toeval het toverwoord om langer zelfstandig thuis wonen te bevorderen en de druk op de zorg te reduceren. Warren van Hoof is adviseur in gemeenschappelijk wonen en gemeenschapsvorming. Hij ziet kansen en vertelt hoe je gemeenschapsvorming professioneel kunt stimuleren en ondersteunen.

23 januari 2026

Formele en informele community care

Eigenlijk houdt Warren niet van toverwoorden. Hij noemt community care gewoon gemeenschapsvorming en ziet dat als een volstrekt natuurlijk verschijnsel. Het meeste hiervan wordt nooit geregistreerd, ondersteund of gesubsidieerd door professionals. Vaak gaat het om netwerkjes tussen buren of vrienden die naast elkaar leven en ondersteunen als dat nodig is. ”Voorzorgcirkels zijn een iets meer georganiseerde variant daarvan, waarbij groepjes buurtbewoners afspreken dat ze een beroep op elkaar kunnen doen, vaak ondersteund via een appgroep. Variërend van hulp in de tuin of een boodschap, maar ook als iemand valt of griep heeft. Soms worden voorzorgcirkels ondersteund door professionals, zoals de gemeente, zorg of welzijn.

Er zijn veel voorbeelden van community care initiatieven vanuit de maatschappij. Zoals de stadslandbouw van stichting Transfarmers in Den Bosch, een echt bottom-up initiatief. Gaandeweg trok het mensen met uiteenlopende uitdagingen in het leven, zoals daklozen of mensen met een WMO-indicatie. Vanuit hun intrinsieke motivatie ving de organisatie de ondersteuning voor deze groep vrijwillig op. Na enige tijd ontstond de behoefte aan financiële ondersteuning. Vervolgens is er gekeken hoe dit initiatief kon passen binnen bestaande systemen. Dit vroeg wat kleine aanpassingen van de organisatie én van bestaande professionele structuren, maar dat was prima te overzien.

De kunst van faciliteren zonder regels en kaders

Warren vindt het een waardevolle ontwikkeling dat instituties meer zorg voor elkaar aanmoedigen. “De uitdaging is om weg te blijven bij dwingen en normeren. Mensen zijn tot veel bereid maar niet als je het oplegt. Het is de kunst om open te staan voor initiatieven zonder remmende regels en kaders op te werpen. Het gaat namelijk niet om eenheid en gelijke behandeling maar om wat waar past.”


3 tips voor het starten van communities bij nieuwbouw

Vanuit gemeenten en woningcorporaties komen steeds meer verzoeken om hen te adviseren hoe zij vorm kunnen geven aan community care concepten, vaak als onderdeel van geclusterde woonvormen. Warren begeleid groepen professionals bij het vormgeven hieraan en heeft een drie tips voor partijen die iets soortgelijks willen:

  1. Betrek de toekomstige bewoners zo vroeg mogelijk in het proces. Idealiter bij het ontwerp van het gebouw en gezamenlijke ruimtes. De realiteit is dat dit soort processen 3-5 jaar kunnen duren met het risico dat mensen afhaken. In bepaalde situaties is daarom het moment van planvorming richting de ontwikkel-/realisatiefase ook een prima startpunt.
  2. Neem bouwkundige besluiten meer dan normaal bewust en werk met een ontwikkelaar/ontwerper die ervaren is met gemeenschappelijk wonen. Zij weten wat belangrijk is aan het positioneren en ontwerp van ontmoetingsruimten en de minstens zo belangrijke plekken voor niet geplande ontmoeting (“bumping places”).
  3. Wees je bewust dat community care woonvormen faciliteren een veranderproces vergt bij de betrokken woningcorporatie, zorgpartij en gemeenten. Het vraagt een volstrekt open houding, flexibiliteit, weten wanneer je een handje toesteekt én wanneer je je er niet mee moet bemoeien. Dit vraagt bijna altijd een aanpak die verder rijkt dan één specifiek vastgoed ontwikkelproject.

Warren van Hoof

Meer weten?

Warren vertelt je er graag meer over

06 41 69 52 85

w.van.hoof@vannimwegen.nl