Meer weten?
Freek vertelt je er graag meer over
06 17 15 94 64
Samenspel Summercourse #4: Zet het leren op de agenda
Samenspel Summercourse #5: Ga concreet aan de slag!
Misschien herken je dit: je werkt vanuit verschillende belangen en perspectieven aan een gezamenlijk vraagstuk. Er is een gezamenlijk doel, de bedoelingen zijn goed, maar de slagkracht en synergie ontbreken. Er ontstaat gemopper en gedoe of het loopt zelfs ernstig vast. Het lukt niet om het patroon te doorbreken. Wat is er dan nodig?
In een reeks artikelen deelt Freek Liebrand tips, inspiratie en creatieve patroon-doorbrekende interventies die zorgen voor beter samenspel. Dit is deel 5 van de reeks. Het thema: ‘ga concreet aan de slag’.
20 augustus 2026
Naar binnen gericht
Bij complexe maatschappelijke vraagstukken is de verleiding groot om eerst alles goed uit te denken. We willen het probleem begrijpen, belangen in kaart brengen en overeenstemming bereiken over de aanpak. En - weten we inmiddels - ondertussen ook tijd maken om elkaar te leren kennen en verstaan, en om samen te reflecteren en leren.
Maar kijk uit dat je niet te veel naar binnen gaat kijken. Wanneer grote opgaven op elkaar ingrijpen en om een integrale aanpak vragen, kan je al vastlopen in de complexiteit voordat de probleemanalyse helder is of plannen en ideeën de vergadertafel hebben verlaten. Een grand design voor de hele opgave is vaak niet mogelijk en ook niet nodig. Uiteindelijk moet er buiten ook echt iets gebeuren.
Quick wins geven vertrouwen
Soms zijn er snelle en tastbare resultaten te boeken. Wissel een langetermijnperspectief daarom af met zichtbare stappen en verbeteringen. Quick wins helpen om vertrouwen en energie op te bouwen: je laat elkaar zien dat samenwerken daadwerkelijk iets oplevert. Vier deze successen en bouw erop voort, zodat de beweging steeds sterker wordt. Daadkracht tonen werkt aanstekelijk: het nodigt anderen uit om mee te doen.
Small wins brengen verandering
Soms moet je beginnen voordat je precies weet waar je uitkomt. De Small Wins Approach van Termeer en Dewulf biedt hiervoor een interessant denkkader. Verandering ontstaat niet alleen vanuit grote plannen, maar ook door concrete stappen die iets in beweging zetten. Een small win kan bijvoorbeeld:
- laten zien dat iets anders daadwerkelijk mogelijk is;
- bestaande routines of manieren van denken doorbreken;
- nieuwe energie, verbindingen en vervolgacties creëren.
Daardoor ontstaat een soort zichzelf versterkend proces: een concrete verandering maakt de volgende verandering makkelijker of waarschijnlijker. Door zulke ervaringen te benutten en erop voort te bouwen, kan stap voor stap grotere verandering ontstaan.
In beweging komen
Dus doe iets. Probeer uit, kijk wat werkt en leer van wat anders loopt dan verwacht. Juist door te experimenteren ontdek je wat in deze samenwerking en op deze plek werkt. Je hoeft daarbij niet meteen de hele oplossing te hebben. Kijk waar je zelf iets in beweging kunt zetten én waar anderen dat al doen. Door die initiatieven met elkaar te verbinden, versterk je wat er al in beweging is en geef je het samen een volgende impuls.
Tools & tips
Tip #1: Laat zien wat lukt
Maak stappen en resultaten zichtbaar, ook als ze klein zijn. Een zichtbaar succes geeft vertrouwen, energie en laat zien dat samenwerken daadwerkelijk iets oplevert.
Tip #2: Pak bewonerswensen op
Vertrouwen en eigenaarschap worden versterkt door wensen en ideeën snel op te pakken - ook als ze niet direct aansluiten op de hoofddoelen van de aanpak.
Tip #3: Zorg voor speelgeld
Maak een klein impulsbudget beschikbaar waarmee je snel een goed idee kunt realiseren. Zo voorkom je dat kansrijke ideeën stranden in lange procedures en creëer je ruimte om direct iets uit te proberen.
Verder lezen?
Catrien Termeer en Art Dewulf laten hier zien hoe je bij complexe maatschappelijke vraagstukken vooruitgang kunt boeken zonder te wachten op een allesomvattende oplossing. Hun uitgangspunt: herken en waardeer concrete kleine veranderingen, kijk wat ervoor zorgt dat ze zich kunnen versterken en gebruik die ervaringen om nieuwe stappen te zetten. Zo kunnen small wins zich stap voor stap ontwikkelen tot grotere en meer duurzame verandering.
Hans Vermaak laat hier zien hoe je grote maatschappelijke vraagstukken kunt benaderen zonder te vervallen in grootse plannen of eindeloos overleg. Zijn pleidooi: kom lokaal in beweging, leer van wat werkt en verbind je met anderen die ook iets in beweging zetten. Zo kunnen veel kleine initiatieven samen grotere verandering teweegbrengen.
Freek Liebrand